|
|
 |
De hoes van het album 'Du Zoon', waarop Kempi wordt afgebeeld als Jezus Christus, probeert niet te verhullen dat hij zich vergelijkt met de Messias. Het is niet de eerste keer dat rappers zich spiegelen aan de Uitverkorene. Op de Postman-plaat sprak Mis al over een 'Jesus-syndrome', waarna hij tegenover theBoombap verklaarde zich een beetje 'gecrucified' te voelen voor de zonden van anderen. Nas loopt in de video van 'Hate me now' met een kruis en een rozenkrans in een schreeuwende menigte en de hoes van 'The Don Kiluminati: The 7 Day Theory' toont Tupac hangend aan een kruis. Onderaan de beeltenis staat overigens te lezen dat de tekening geen belediging is van Jezus.
De hoes van Kempi kwam de Eindhovenaar vorige maand op kritiek te staan van Stickert, die op radiozender FunX stelde dat een dergelijke afbeelding eigenlijk niet door de beugel kan. De rapper uit Zwolle zei niet waarom hij vond dat Kempi over de schreef was gegaan. Hij doelt waarschijnlijk op de mogelijkheid dat christenen zich beledigd kunnen voelen door de hoes maar hield dat in het luchtledige. Hij liet ook niet doorschemeren of hij persoonlijk was geraakt.
Het pijnpunt dat Stickert probeert aan te snijden raakt aan de moeilijkheid van discussies tussen ongelovigen en gelovigen. De laatste groep doet namelijk een beroep op een moraal die voor ongelovigen niet is waar te nemen. Een abortus is voor sommige christenen bijvoorbeeld onaanvaardbaar omdat een ongeboren kind al een 'ziel' zou bezitten. Maar een ongelovige heeft nog nooit een 'ziel' gezien. De debatten zijn bovendien ingewikkeld omdat het onderwerp raakt aan identiteit. Dat is tevens een van de thema's die hiphop en politiek samenbrengen. Het verschil is dat rappers geloof vooral gebruiken in relatie tot hun eigen identiteit terwijl politici religie inzetten om een collectieve identiteit mee aan te geven.
Twee mooie voorbeelden hiervan zijn PvdA-burgemeester Job Cohen en VVD'er Frits Bolkestein en hun respectievelijke steun voor en verzet tegen de komst van het islamitische cultuurhuis Marhaba in Amsterdam. De liberaal was tegen omdat de gemeente het centrum financieel steunde en hij gelooft nou eenmaal heilig in de scheiding van kerk en staat. Hij verwijst daarnaast in discussies rond religie altijd graag naar de filosoof Kant, die met zijn motto 'Sapere aude!' mensen aanspoorde om te durven denken, zelfstandig en mondig te zijn. Maar als partijleider van de VVD ijverde Bolkestein er in de jaren negentig voor dat de joods-christelijke grondslag van Nederland werd opgenomen in het beginselprogramma van de VVD. Hij doelt dan misschien op de cultuur die is voortgekomen uit beide religies, maar bij Marhaba, het debatcentrum waar Bolkestein zich dus tegen keerde, stond de cultuur en niet het geloof centraal. Een beetje dubbel dus. Marhaba is er overigens nooit gekomen wegens bestuurlijke problemen.
Religie speelt ook een rol bij de opvatting van Bolkestein om Turkije niet toe te laten treden tot de Europese Unie. Het land zou niet Europees zijn omdat het de geschiedenis van het christendom en de Verlichting niet deelt. Maar die staan in feite haaks op elkaar en hebben geen gemene deler. Aanhangers van de Verlichting namen afstand van het geloof omdat ze ervan overtuigd waren dat de waarheid in de rede was te vinden en niet in de kerk. Dat beide stromingen Europa hebben gevormd toont alleen maar de diversiteit van ons werelddeel en sluit Turkije, met haar islamitische achtergrond, niet per definitie uit. Bolkestein zag zijn standpunt overigens stranden in de VVD-commissie die het programma opstelde voor de verkiezingen in het Europees Parlement. Het vorige maand gepresenteerde pamflet stelt Turkije een beperkt lidmaatschap in het vooruitzicht; Bolkestein erkende dat hij als voorzitter van de commissie zijn mening er niet door heen had gekregen.
Cohen ziet in religie een middel om de integratie te bevorderen en is voorstander van subsidies voor de joodse en islamitische gemeenschap. Het geloof is voor hem bijna een instrument om de 'boel bij elkaar' te houden. Om dit adagium wordt hij vaak weggezet als naïef. Onterecht, want zoals PvdA-staatssecretaris Jet Bussemaker al eens zei is de 'boel bij elkaar houden' allerminst soft. Dat is keihard werken.
Terroristen maar ook politici spreken mensen steeds vaker aan op hun identiteit om hen op te stoken tegen anderen. Dan is de roep om gematigde staatsmensen, die burgers aanspreken op hun identiteit om het volk juist bijeen te brengen, groot. Helaas blijft Job Cohen voor altijd de beste minister-president die we nooit zullen hebben.
Rogier
|
|
|
|
