|
|
 |
Het nieuwe album van Nas heet toch geen 'Nigger'. Die beslissing is waarschijnlijk genomen onder druk van de winkelketens die weigerden een plaat met een dergelijke titel in de schappen te leggen. Toch lijkt er meer aan de hand.
Waar doorgaans de witte elite in de VS zich het meest verontwaardigd toonde over het onbeschaafde taalgebruik, is het afgelopen jaar de kritiek uit de Afro-Amerikaanse gemeenschap zichtbaarder geworden. Prominenten als Oprah Winfrey, Bill Cosby en dominee en activist Al Sharpton zeiden genoeg te hebben van de racial slurs en de belediging van vrouwen, en dat deden ze niet zonder succes. Master P. kondigde aan een platenlabel voor vloekvrije muziek te starten en Chamillionaire verklaarde nog meer op zijn woorden te gaan letten. Hoewel 99 procent van de rappers doorgaat op de ingeslagen weg, raakt het besluit van de mannen uit New Orleans en Houston aan het fundament van de hiphop. Een rebelse cultuur legt zich namelijk niet neer bij de heersende moraal maar gaat daar juist tegenin.
Daar komt nog eens bij dat rappers als Common en Jay-Z zich inzetten voor de kandidatuur van Barack Obama, als senator iemand van de gevestigde orde, terwijl de hiphopcultuur nooit veel op had met politici. Obama is blij met de steun en houdt van rapmuziek. Toch maakte hij een kanttekening. Zo wordt er volgens hem nog steeds te veel het n-woord gebruikt.
Ik begrijp dat het woord nigger veel wordt gebruikt in zwarte buurten en dat het daarom doorsijpelt in de muziek. Maar ik vind het een nare term die ik nog steeds associeer met racisme. Een nummer als 'NHB', waarin de NYG'z en Blaq Poet hun recht opeisen om woorden als 'nigga', 'hoe' en 'bitch' te gebruiken, kan ik wel ergens begrijpen. Maar zoals Obama al omschreef: ik waardeer de kunst van hiphop maar deel niet altijd de boodschap van rappers.
Ook in Nederland wordt de n-term nog vaak in de mond genomen. Enkele rappers kiezen er uit principe voor dit niet te doen. Postman weigert om 'te rappen met nigger' omdat het hem te veel herinnert aan de slavernij. Het thema ras loopt sowieso als een rode draad door de carrièrre van Mis, die bijvoorbeeld al jaren hint op een nummer over de schaduwkanten van Sinterklaas. Hij vindt het feest racistisch en is daarmee niet de enige, zo was onlangs te lezen in een artikel op State Magazine. Daar zei platenbaas Kees de Koning dat zijn zoontje met een mijter en cape associaties met de Ku Klux Klan opriep.
Ras is een gevoelig gespreksthema en dan is het belangrijk om afgewogen te reageren. Een vergelijking tussen een kinderfeest en een moordende racistische groepering gaat wat ver. Kees heeft wel gelijk als hij zegt dat het het gebrek aan een goede dialoog nog het meest storend is. De zorgen van gekwetste zwarte Nederlanders moeten serieus worden genomen. Die moeten niet worden weggezet als een stel verongelijkte buitenlanders, zoals Rita Verdonk doet. Zij stelt dat mensen hun koffer maar moeten pakken als ze vraagtekens durven te zetten bij sommige Nederlandse gebruiken. Ze zet op die manier grote groepen mensen buiten de samenleving en ontkent dat racisme nog steeds ingebakken zit in onze maatschapij.
Ik mis de nuance in discussies over ras. Bij de arrestatie van cartoonist Gregorius Nekschot vielen politici over elkaar heen om er schande van te spreken. Toegegeven, dertig uur vastzitten voor een paar tekeningen nadat je door tien man bent opgepakt is wat overdreven. Hij had ook eerst telefonisch kunnen worden gevraagd om naar een politiebureau te komen. Misschien had hij ook zijn computer zonder problemen willen afgeven. Maar het Openbaar Ministerie moet wel een cartoonist kunnen vervolgen als hij strafbare, racistische tekeningen maakt. De wet moet nou eenmaal worden gehandhaafd. Laat de rechter dan maar bepalen of de cartoons een grens passeren. Ook de suggestie van de VVD dat minister Hirsch Ballin misschien de hand heeft gehad in de arrestatie van Nekschot is wat overdreven. Het debat wordt meteen in extremen getrokken waardoor een rustige discussie onmogelijk wordt.
De wereld is niet zwart-wit maar ingewikkeld, en dwingt ons tot nadenken om tot oplossingen voor maatschappelijke problemen te komen. Dit vraagt om goede debatten en daar is inspanning voor nodig. Dit is voor sommige mensen te veel gevraagd, waardoor ze met veel bombarie andermans standpunten afwijzen zodat een inhoudelijke discussie ontweken kan worden. De teruggetreden SP-leider Jan Marijnissen zei onlangs in tv-programma Buitenhof de uitspraken van Verdonk ook wat overdreven te vinden: "Niemand wil het Sinterklaasfeest afschaffen".
Het probleem van de leider van Trots op Nederland is dat ze denkt gewaardeerd te worden om karakter en dat ideëen er minder toe doen. De verontwaardiging van Rita is dan ook gespeeld en dient slechts als dekmantel voor haar angst om het debat aan te gaan.
Deze maand is het negentig jaar geleden dat in Zuid-Afrika een mens werd geboren die later voor de wereld zou uitgroeien tot het symbool van verzoening. Een donkere man die zich uitsprak tegen zowel witte als zwarte dominantie, iemand die op de barricades stond maar bleef onderhandelen. Het is te hopen dat de Nederlandse journalistiek de verjaardag van Nelson Mandela aangrijpt om zijn bereidheid tot dialoog onder de aandacht te brengen. Dit land gaat namelijk gebukt onder een gevoel van wantrouwen, dezelfde emotie die ons ervan weerhoudt om elkaar aan te kijken en ervoor zorgt dat we vooral over en niet met elkaar praten.
Rogier
|
|
|
|
