theBoombap / hip hop platform


De Amsterdamse wijk Bijlmer levert met rappers Zwart Licht, M.O. en Brakko en presentator Rotjoch weer een nieuwe lichting hiphoptalent af. Cultureel ondernemer en Bijlmerbewoner Orville Breeveld is enthousiast maar hoopt ook dat de hiphop het imago van zijn stadsdeel niet bestempelt als realiteit. "De Bijlmer is cult geworden." De paraplu waaronder zijn activiteiten als muzikant en producer vallen heet The Groove Group. Orville Breeveld is gitarist en luistert regelmatig feesten en recepties op met zijn jazz-band. Hij maakte bovendien jingles voor de Amsterdamse televisiezender AT5 en de Duitse omroep WDR en componeerde vorig jaar de muziek voor 'Bingo!', een musical naar de gelijknamige roman van Clark Accord. Zijn werk met The Groove Group bracht hem ook in Parijs en Atlanta, waar hij verschillende hiphop- en R&B-acts produceerde. De 'missie' van Breeveld is echter 'Breathing Bijlmer', zijn eigen stichting die muzikaal talent uit de Bijlmer ondersteunt, maar ook 'Zuidoost toont als podium voor Amsterdam'. Naast de eigen festivals werkt Breeveld met zijn stichting mee aan de invulling van diverse andere bijeenkomsten, of het nu gaat om programma's rond hiphop, reggae, Turkse of Caribische muziek. "Het is een podium voor nieuwe Nederlandse kunst. De grote programmeurs zien het potentieel niet van de subculturen. Er vertrekken bijvoorbeeld tien bussen uit de Bijlmer naar het Belgische Hoogstraten als daar de Antilliaanse feesten worden gehouden. Daarnaast kent de Bijlmer ongeveer zestig kerken waar bezoekers elke zondag gospels zingen. De muzikanten die daar spelen willen niet langer alleen maar voor eigen parochie optreden." Centrum van straatcultuur “Door zijn werk met 'Breathing' bouwde Breeveld een netwerk op in de Bijlmer dat hem goed zicht biedt op de ontwikkeling van de lokale scene. Het stadsdeel lijkt een fabriek die aan de lopende band persoonlijkheden aflevert die hun stempel kunnen drukken op de Nederlandse hiphop. De laatste jaren vestigden vooral Kiddo Cee en Nina de aandacht op hun stadsdeel, ook al schreeuwen ze niet van de daken dat hun wortels in Amsterdam-Zuidoost liggen. Mannen als C.A.N.E., Rowdy en breakdancepionier Henk Bakboord vertegenwoordigen een generatie die vanuit de Bijlmer het Nederlandse hiphoplandschap mee hielpen vormgeven. Het laatste jaar deden Zwart Licht en de rappers van de 'Bijlmerstyle'-compilaties van zich spreken. Stadsdeelgenoot Rotjoch heeft door zijn eigenzinnige manier van presenteren op televisie en internet de scheidslijn tussen artiest en journalist doen vervagen. Breeveld spreekt vooral opgetogen over M.O. en Brakko die eind vorig jaar de Grote Prijs van Nederland wonnen. 'Het zijn eigenlijk filosofen, ze trekken het ook veel breder dan de Bijlmer. Bij de Grote Prijs hebben ze hun performance skills laten zien. Dat is opvallend in Nederland, want je hebt hier veel recording rappers maar weinig goede performers. Vaak kunnen ze het publiek niet lang boeien en zijn ze niet goed verstaanbaar'. Dat de huidige lichting mc's succes oogst vindt Breeveld niet verrassend. "De zwarte ouders van nieuwe rappers uit de Bijlmer hebben de beginjaren van hiphop meegemaakt. Hun kinderen pakken het rappen dus makkelijker op. De vorige generatie bewoners had het sociaal-economisch ook moeilijker. Deze mc's zijn hier geboren en delen dus meer met elkaar en hebben ook meer gemeen met het publiek dat naar hun luistert." Het hogere niveau waar hij rappers uit de Bijlmer hun muziek graag naartoe ziet tillen, kan volgens Breeveld vooral bereikt worden als er meer oog komt voor vermaak. "Entertainment is een hele belangrijke factor in hiphop. Dat begrijpen ze nog niet echt in de Bijlmer. Veel rappers slaan daarom de plank mis. Caribische mensen weten bijvoorbeeld hoe ze een feest moeten bouwen. Daar zouden ze meer naar moeten kijken. De meeste feesten in de Bijlmer draaien ook niet om hiphop, maar om gospel en brede Caribische muziekstijlen. Er zijn overigens genoeg podia voor hiphop maar die worden niet gevuld." Sociale vernieuwing De Bijlmer was aan het eind van het vorige millennium een van de achterstandswijken die dreigden af te glijden naar een getto. Drugsverslaving en criminaliteit vierden hoogtij. Het verder samenvallen van kleur en achterstand baart het gemeentebestuur van Amsterdam tegenwoordig steeds meer zorgen maar voor de arme, zwarte gezinnen in de Bijlmerflats was dat destijds al keiharde realiteit. Het waren maatschappelijke vraagstukken die in de woonkamer van Orville Breeveld regelmatig onderwerp van gesprek waren. Hij is de zoon van Hannah Belliot, de eerste zwarte stadsdeelvoorzitter van de Bijlmer en de latere Amsterdamse wethouder van Zorg en Cultuur. Ze zette vaart achter de sociale vernieuwing in de wijk door te starten met de sloop van hoogbouw. De grote werkloosheid en drugsverslaving die de Bijlmer teisterden ging ze succesvol te lijf. Breeveld denkt niet dat de grootschalige investeringen in jeugdvoorzieningen een substantiële bijdrage hebben geleverd aan het succes van de nieuwste lichting hiphopartiesten uit Zuidoost. "Er is veel gesubsidieerd om jongeren bezig te houden. Maar waar ligt de scheiding tussen cultuur en welzijn? Wie is een goede muzikant en wie moet worden beziggehouden? De echte getalenteerde artiesten kunnen groeien en weten een volgende stap te zetten waar anderen blijven stilstaan." Cultdorp De sombere sociaal-economische situatie sijpelde altijd ook door in de muziek van rappers uit de Bijlmer. Het grimmige imago van het stadsdeel deed soms denken aan de beelden van verloedering die rappers aan de andere kant van de oceaan schetsten van hun buurt. De status van 'cultdorp' zou ook een reden voor het succes van de huidige generatie rappers kunnen zijn, zegt Breeveld. "De Bijlmer is het episch centrum van de straatcultuur. Die is nu verspreid over heel Nederland. Goede kans dat hiphopfans daarom speciale aandacht besteden aan de Bijlmer." Hij illustreert zijn vermoeden aan de hand van een ontmoeting met een witte jongen in de provincie, vlak voor een optreden. Breeveld, die in de haast zijn auto in twee vakken had geparkeerd, kreeg het gevoel dat de jongen indruk op hem probeerde te maken door zijn taalgebruik te doorspekken met slang. De jongen klaagde dat de wagen te veel 'spatie' innam, om vervolgens trots te vertellen over zijn 'matties in Kraaiennest (buurt in Bijlmer, red.)'. Het is een ontwikkeling die de maatschappelijk bewuste ondernemer ook zorgen baart, omdat sommige rappers hun muziek laten domineren door het onjuiste, onveilige beeld van de Bijlmer. "Het is soms echt over de top. Rappers zorgen voor meer streethype dan er werkelijk is. De meesten hebben een baan of gaan naar school. Het straatleven wordt ook geromantiseerd. Iedereen weet dat er vroeger veel sociale problemen waren. Het is een ideaal beeld om een straatplaat te maken. Maar dat hoeft niet: de Bijlmer is vernieuwd. Dat duistere is al lang Zuidoost niet meer. Ik wacht op de eerste mc die dat ook ziet", verzucht Breeveld. "De echte gangsters hoor je ook niet op een beat. Die hebben daar geen tijd voor. Muziek leent zich bovendien niet voor die levensstijl. De zingeving om dat op beat te zetten heb ik nooit begrepen." De mc's die een verkeerd imago van de Bijlmer in stand blijven houden, door hun raps te overladen met criminele avonturen, hoeven dan ook niet op steun van 'Breathing Bijlmer' te rekenen. "Die jongens programmeer ik ook niet. Het getto zit zo vast in hun hoofd, het is een state of mind geworden. Het is helemaal niet cool om geen kansen te hebben als je opgroeit. Ik heb zelf ook een zoontje in de Bijlmer wonen, dus dat gaat mij aan het hart." Vaderlijk Hiphop zou een weergave van de werkelijkheid moeten zijn, waarna het juiste imago erop volgt. Breeveld ziet rappers, maar ook fans, soms het imago van de Bijlmer presenteren als de realiteit, waarbij het gevaar bestaat dat fictie werkelijkheid wordt. En dat is hem ernst, blijkt als ten slotte het vaderschap ter sprake komt. "Ik vind Vaderloze Troepe goed. Hun naam geeft al aan dat ze zonder voorbeeld hun mannelijkheid zoeken. Als dat je artiestennaam is dan is er iets in beginsel dat je aan wilt tonen. Het is de essentie van pijn. Ik hoop echter dat er steeds minder rappers in de Bijlmer in aanmerking komen om zich Vaderloze Troepe te noemen, omdat ze een vaderfiguur missen. Ik hoop dat er een groep doorbreekt die zich Vaderlijke Troepe noemt." Tekst: Rogier / beeld: Mirjam