theBoombap / hip hop platform


Sinds 20 mei ligt ‘Even Stil’ in de winkels, het derde album van Brainpower. De plaat is een mix van gevoel en analyse, geheel op natuurlijke wijze tot stand gekomen. De afgelopen jaren moest de MC wel opnieuw zijn sporen verdienen. Een interview met Brainpower over ‘Even Stil’, kritiek en zijn persoonlijkheid. Brainpower eet een kokosmakroon. Op het kantoor van zijn management Agents After All neemt hij even een pauze tussen twee interviews op de persdag. Het derde album is af en nu is het zaak om de plaat onder de aandacht van het publiek te brengen. Als doctorandus in de communicatiewetenschap begrijpt hij als geen ander de relevantie van de media voor een artiest. Dat diploma is echter bijzaak; de universiteit maakt geen deel uit van zijn identiteit. Aangezien rappers een eigen draai aan hip hop geven door hun eigen identiteit te verwoorden, is de kennis van de communicatiewetenschap dan ook niet direct terug te vinden in zijn teksten: “Het is meer een onderliggend gevoel dat je hebt meegenomen. Ik vind het echter belangrijk dat je alle kanten van het leven kent. Ik ken gasten die niks hebben en proberen te overleven op straat en van hun kan ik meer leren dan van heel veel gasten die afgestudeerd zijn. Ik ken en respecteer beide gedachtegangen en dat weegt zwaarder in mijn teksten dan mijn wetenschappelijke ervaring.” Het verhaal van de man die werd geboren als Gert-Jan Mulder is bekend. Grotendeels opgegroeid in Alphen aan de Rijn klom hij in de jaren negentig op in de ranken van de Amsterdamse hip hop. Hij deed vele voorprogramma’s, featurings en was vaak te horen op de radio bij de Dutch Masters en KC the Funkaholic. En als je op een podium in een battle met Brainpower belandde, freestylede hij je zo zwaar het ziekenhuis in dat je na drie maanden nog steeds aan de arts vroeg of het verband er een keertje af mocht. In 1998 won hij samen met TLM de Grote Prijs van Nederland. De buzz was groot, de labels wilden hem hebben maar de rapper wachtte af en bracht een freestyle-tape en een Engelstalige 12-inch uit. Brainpower: “Tekenen is in zijn essentie niks. Je moet wel weten wat je kan doen als je tekent en welke kant je op wilt. Ik wilde wat meer songs en een gevormd idee hebben. Als mensen zien dat je iets doet, kan je ook beter praten met een label. Waarom zou je tekenen als een label minder voor je doet dan je zelf al deed?” In 2000 zette Brainpower zijn handtekening onder een contract bij PIAS en bracht de succesvolle albums ‘Door Merg En Brain’ en ‘Verschil Moet Er Zijn’ uit. Het derde studioalbum, getiteld ‘Even Stil’, komt uit op EMI. `Even stil` De nieuwe plaat is minder experimenteel dan ‘Verschil Moet Er Zijn’, zonder aan diversiteit te verliezen. De rauwe hip hop die op het eerste album de rode draad vormde is ook op ‘Even Stil’ nadrukkelijk aanwezig. Brainpower: “Het gevoel van deze plaat is geheel op natuurlijke wijze tot stand gekomen, zonder rekening te houden met de eerste of tweede plaat. Je kan overigens wel de sound van een paar jaar terug herpakken, vandaar een titel als 'Return Of The Boom Bap' van KRS-One.” Naast de gebruikelijke ‘brag and boast’ tracks hebben de overige nummers van het album weer een duidelijk concept. Onderwerpen als de dood, de liefde en de tijdsgeest komen aan bod op het album waar de bebrilde MC meer dan veertig nummers voor opnam. Op de titelsong ‘Even Stil’ bespreekt Brainpower zinloos geweld en de relevantie van de dodenherdenking. Hij roept mensen op stil te staan bij de zegeningen van het leven. Elders op het album rapt hij: “We leven in roerige tijden”. Na de moord op Fortuyn wilde de rapper in het tijdschrift Oor liever niet praten over de gedode politicus. Hoe ver durft Brainpower te gaan in zijn uitlatingen over maatschappelijke onrust? Hip hop is toch een kunstvorm die de maatschappij reflecteert, waardoor de rapper bijna gedwongen wordt om in te gaan op onze levensomstandigheden. Zijn bestaan als publiek figuur maakt hem echter een makkelijk doelwit voor idioten die het niet zo nauw nemen met de vrijheid van meningsuiting. Brainpower: “Ik ben eerlijk in wat ik maak en ik maak wat ik maak. Dat heb ik altijd gedaan. De vergelijking tussen dat interview in Oor en mijn teksten op ‘Even Stil’ gaat volledig mank.” Kritiek Naarmate het succes groeide in de afgelopen jaren leek de kritiek ook heftiger te worden. Zo waren er bijvoorbeeld disses van Duvel, Riza en Extince. Brainpower brengt alle kritiek samen onder één noemer: “Het is altijd terug te brengen tot één woord en dat is jaloezie. Daar ben ik heilig van overtuigd. Ik kan me wel voorstellen dat sommige mensen visies hebben die niet kloppen. Als jij alleen maar dingen op tv ziet en iemand niet persoonlijk kent dan kan je scheve interpretaties hebben. Maar je kan niet oordelen over andermans creatieve spirit. Dat is niet de essentie van ons vak. Dat is het tegenovergestelde.” Ergens ziet Brainpower de kritiek als een logisch proces van “je sporen verdienen”. De weg naar succes is nou eenmaal lang en niet eenvoudig: “Op een gegeven moment krijg je eerst kritiek in de underground en vervolgens moet je bij labels en de radio je sporen verdienen. Als je dan succes hebt, moet je weer krediet opbouwen bij de fans en mensen die je eerst tof vonden en nu niet meer. Ik heb het idee dat ik weer een fase verder zit. Mensen denken nu: ’het is toch eigenlijk wel goed’. Ik wil geen veren in mijn eigen reet steken maar ik krijg wel een goed gevoel, juist bij de kritieken op verschillende hip hop-sites.” Twee jaar geleden presenteerde Brainpower nog MTV Raw. Tijdens een uitzending haalde de rapper fel uit naar een journalist die hem in een recensie in het NRC Handelsblad het predikaat ’Vanilla Ice van Nederland’. gaf. De journalist kreeg een (pinda)koekje van eigen deeg en Brainpower viel de recensent verbaal hard aan waarbij hij schuttingtaal niet uit de weg ging. Maar in deze periode draaide hij in Raw wel de clip ’Wilding Out’ van U-Niq terwijl het algemeen bekend was dat de rapper uit Rotterdam tijdens shows Brainpower afkraakte. De vraag rijst of Brainpower dan last heeft van selectieve verontwaardiging gezien zijn verschil in benadering van de NRC journalist en U-Niq. Daarnaast gebruikte de rapper op deze manier zijn televisieprogramma als podium voor zijn eigen carrière. Je ontkomt in de kleinschalige Nederlandse hip hop-scene natuurlijk niet aan mensen die verschillende petten op hebben, maar daadwerkelijke belangenverstrengeling gaat verder. Brainpower: “Het zijn twee dingen: iemand kan een mening hebben en dan denk je ’fuck hem’. Iemand kan ook een betoog voeren in een krant met tien argumenten die niet waar zijn. Die NRC journalist heeft een artikel geschreven dat honderdduizenden mensen kunnen lezen. Die pak ik dan aan. En bovendien, ik ben nooit bij een show geweest waar U-Niq mij heeft gedissed. Ik ga me ook niet verantwoorden. Het doel van hip hop groter maken in Nederland staat boven een diss van een andere rapper. Moet ik dan ’Wilding Out’ gaan dwarsbomen? Het is juist hip hop om te zeggen: ‘ik draai die shit wel’. Dat is dus iets wat ik jammer vind. Don’t take kindness for weakness. Ik begrijp ook niet waarom je dat vraagt. Als je dat krom vindt, dan ben jij krom. Het zijn twee verschillende dingen. Ik vind het veel belangrijker dat die shit op tv komt, omdat het al zo moeilijk is om hip hop op tv te krijgen. Het speelde ook rond de eerste afleveringen van Raw en toen waren we ook nog zoekende. Maar op een gegeven moment groeide dat er ook uit.” Het taalgebruik van Brainpower is door de jaren heen diverser geworden. We horen de rapper steeds vaker termen als baantie, kil en tranga gebruiken. Een deel van het luisterend publiek vraagt zich af of deze slang wel binnen zijn identiteit valt en betwijfelt soms de geloofwaardigheid van de rapper. Dit kan dodelijk zijn in een muziekgenre waar authenticiteit overlevingsvoorwaarde nummer één is. Brainpower is niet van plan om in het kader van zijn geloofwaardigheid het publiek te overtuigen dat sommige slang wel degelijk deel uitmaakt van zijn identiteit: “Als mensen mijn authenticiteit ver- of beoordelen op wat er past in hun zeer beperkte gedachtegang is dat niet een probleem van mij maar van die mensen.” Gevoel en analyse Het is Brainpower ten voeten uit. Hij scant eerst rustig de situatie zodat hij zijn vurige emotie kan onderbouwen. De storm volgt op de stilte. Hij is zich er zelf ook van bewust: “Ik ben een gevoelsmens en ik analyseer heel erg. Dat is wat mij maakt als artiest.” Als muzikant is hij ook niet meer bang om buiten het stramien te stappen: “Als je uit angst voor verlies van respect dingen nalaat te doen, dan ben je dus niet bezig met creëren maar wil je in die tunnel blijven. That’s not what I’m here for. Ik zeg op ‘Even Stil’, het titelnummer van mijn nieuwe album: ’Des te hipper mensen blèren/ik praat niet mee/en vaar mee met mezelf/je was niet eens vlot als je op water dreef/vele visies vervallen want ze staan te scheef/ik volg m’n angst niet langer want ik weet wat voor raad het geeft’. Je angst volgen is niet goed.” Het gevoel van Brainpower is op dit moment goed omdat de analyse daar reden toe geeft: “Je moet eens weten hoeveel positieve dingen ik te horen krijg over de hele wereld. Of ik nou op Curaçao ben, in New York of waar dan ook. Mensen zeggen tegen me: ’Zoals jij iets opbouwt en constant volhoudt, dat vind ik echt ill’. De kritiek is niet zoveel als het lijkt. Ik vind het irritant dat mensen het zo op een voetstuk plaatsen. Het is gewoon niet belangrijk. Ik heb mijn oma vorig jaar bijna verloren. Ik vind het belangrijk dat zij me belt.” Brainpower zelf heeft ook weer van zich laten horen en bewezen dat stilte geen afwezigheid hoeft te betekenen. Als je hem niet ziet, scant hij nog steeds alles als Knightrider. Als het moment dan juist is, zal hij zijn emotie loslaten. Stormen kunnen dan wel gaan liggen, ze zullen nooit verdwijnen. Tekst: Rogier / Foto 1: Nature, foto 2: Marnix Postma