Vier nederlandse kranten
Trouw
Hoofdredacteur: Willem Schoonen
Oplage: 111.000
Uitgever: PCM
Ochtendblad van christelijke origine. Verscheen voor het eerst in 1943 als verzetskrant. Zet zwaar in op religie, onderwijs en filosofie. Bekende columnisten zijn de Franse schrijver Sylvain Ephimenco en socioloog J.A.A. van Doorn. Slogan van de krant op tabloidformaat is ‘Een betere wereld vraagt om een betere krant’.
Volkskrant
Hoofdredacteur: Pieter Broertjes
Oplage: 269.000
Uitgever: PCM
Ochtendblad, gericht op hoog opgeleide lezers. De krant is van oorsprong een rooms-katholiek weekblad. Krijgt vaak een links etiket maar biedt op de opiniepagina regelmatig ruimte aan rechtse geluiden. Zo pleitte Geert Wilders in zijn artikel voor een verbod op de Koran. NRC Handelsblad had het stuk eerder om kwaliteitsredenen geweigerd.
NRC Handelsblad
Hoofdredacteur: Birgit Donker
Oplage: 232.000
Uitgever: PCM
Avondblad. Kwaliteitskrant van liberale snit. Internationale blik, goed voor 23 correspondenten in het buitenland. Elke vrijdag verschijnt het ‘Cultureel Supplement’, met aandacht voor kunst en cultuur. De NRC heeft een allstar line-up van columnisten, met namen als Jan Blokker, Henk Hofland, J.L. Heldring en Bas Heijne.
De Groene Amsterdammer
Hoofdredacteur: Xandra Schutte (met ingang van 1 juni)
Oplage: 15.000
Uitgever: Paul Disco
Kritisch weekblad, volgeschreven door denkers. Zoekt de achtergronden van de achtergronden van het nieuws. Grote journalisten als Martin van Amerongen, Hubert Smeets en Gerard van Westerloo lieten hun voetsporen achter op de redactie aan het Westeinde in Amsterdam. De Groene zit niet in de slappe was, lezers worden met kerst nog wel eens om een donatie gevraagd.
|
 |
Love & Business deel II
De gezegende vloek van de mp3
De Leidse School
Geschiedenis en ontwikkeling van de Leidse graffiticultuur
Mythe van The Golden Age
theBoombap zet de voors en tegens op een rij
theBoombap's Paper Chase
Hip hop berichtgeving door kranten
Binnenlandse Funk II
De dorpen in
Probleemwijken
"Het blijft mijn thuis"
Love & Business
"Hip hop is voor altijd mijn roots"
Hip Hop Sites in Nederland
Het grote complot van...
Politickin'
Rappers als woordvoerder of als gesprekspartner?
Lijstjes zijn hip hop!
Het beste van 2006 volgens de Squad & friends
Beat this! A Hip Hop History
Een documentaire over de beginjaren van Hip Hop in de South Bronx
Vinyl is dope
Iedereen verdient een plaat
Vinyl is dood
Wie heeft er nog een plaat nodig?
80 Blocks from Tiffany's
Preschool documentaire over 1970's Bronx gangs
Martha Cooper:
Pas als iets niet meer bestaat, beginnen mensen ervan te houden
Keeping it real
Nederlandse rappers spreken over afkomst, publiek en zelfbeeld
Hip Hop Immortals
Het belang van de coverfoto voor de verkoop van muziek
Binnenlandse Funk
Neerlandse breaks in bange dagen
Made in the Shade:
10 jaar theater op gevoel
Hip hop en graffiti:
Voelen schrijvers zich nog steeds
b-boys?
|
|
 |
Kranten geven betekenis aan de actualiteit en vertellen lezers onder meer hoe zij de hiphop moeten zien. Wat is de visie van kunstredacties op de hedendaagse rapmuziek en hoe is dat van invloed op de verslaggeving? Een rondgang bij NRC Handelsblad, de Volkskrant, Trouw en De Groene Amsterdammer.
Rapliefhebbers betreuren soms de gebrekkige berichtgeving over hun favoriete muziek. Vorig jaar schreef Job de Wit, hoofdredacteur van online hiphopmagazine State, dat ‘zich in de mainstream-media zelden iemand met verstand van zaken vertoont’. Gevolg zou een vertekend beeld van rap kunnen zijn, maar in hoeverre zijn de gevestigde media hier schuldig aan? Journalisten doen onder meer verslag van de werkelijkheid, die pr-technisch voor rappers nou eenmaal niet altijd positief uitpakt. Menig populair rapper geeft de lengte van zijn geslachtsdeel immers het liefst aan in meters. Kijkers van rapclips kunnen bovendien de indruk krijgen dat de figurerende dames ook uit het getto komen omdat een gebrek aan geld voor kleding kan verklaren waarom ze zo weinig aan hebben.
Aan de andere kant hebben journalisten de taak om dit soort excessen in de hiphopcultuur in perspectief te plaatsen. Kranten moeten orde scheppen in de rapwereld, die buitenstaanders kunnen ervaren als chaos. Hoe pakken ze dat aan?
Made in NL
De Volkskrant zoekt naar een diepere laag in artikelen over rapmuziek. "Je kunt niet overal tijd aan besteden", zegt Robert van Gijssel, coördinator van de dagelijkse kunstpagina. "Een producer als Nicolay heeft bijvoorbeeld echt een verhaal. Waarom vertrok hij naar de Verenigde Staten? Waarom had hij genoeg van Nederland? Hij heeft ook een hele andere kijk op Nederlandse hiphop. Nicolay heeft eigenlijk niets met de scene te maken maar heeft er wel een mening over." Van Gijssel noemt die nieuwsselectie ook belangrijk als hij terugdenkt aan de periode in 2004 toen Ali B. furore begon te maken. Op de burelen van de Volkskrant vroegen redacteuren zich gekscherend af wat er aan de hand was als de rapper uit Almere niet één keer per week opdook in de krant. "Rap werd toen op een verkeerde manier groot gemaakt. Nederlandse hiphop werd een mediahype, rappers werden overal bij betrokken. Ze stonden met hun mening verspreid over de hele krant. Maar de tijd dat zich elke week wel een populaire rapper aandiende is nu gelukkig voorbij. Er zijn een aantal interessante mc’s overgebleven", zegt Van Gijssel, die de mannen van Opgezwolle tot zijn favoriete hiphopartiesten rekent.
Dagblad Trouw is ook positief over de Nederlandse rap, die volgens popmuziekredacteur Hans Nauta een ‘heel redelijk niveau’ haalt. "Nederlandse rappers hebben – vooral als ze in hun eigen taal rappen – vaak wel een eigen invalshoek. Dat is ook niet zo gek omdat ze een andere leefwereld hebben dan Amerikaanse artiesten, tegen andere problemen aanlopen en die in een andere taal vormgeven. De lat ligt voor Nederlanders ook iets hoger, omdat je sneller hoort wanneer raps wat gekunsteld klinken."
De kunstredacteur van weekblad De Groene Amsterdammer vindt de Nederlandse rapmuziek interessanter dan de variant uit Amerika. "Het is spitsvondiger dan de vaak hedonistische machorap uit de VS", stelt Stefan Kuiper. "De muziek van de Jeugd van Tegenwoordig bijvoorbeeld is een parodie en veel intelligenter dan het origineel. Nederlandse luisteraars kunnen zich veel meer herkennen in die ironische houding."
Intellectuelen
Redacteurs van De Groene Amsterdammer zijn eerder beschouwers van de maatschappij dan verslaggevers. Weinig autoriteiten in de politiek, economie en kunst zijn ontsnapt aan de kritische pennen die al 130 jaar de kolommen van het weekblad vullen. De Groene is een intellectueel blad, een mogelijke verklaring voor de niet al te ruime aandacht voor rapmuziek. "Rappers zijn over het algemeen geen grote denkers. Ze zijn daarom interessanter om te volgen dan om te spreken", stelt kunstredacteur Kuiper. NRC-popredacteur Yael Vinckx kan zich hier niet in vinden. "Muzikanten zijn over het algemeen geen mensen van grote woorden. Ze kunnen zich beter uitdrukken in muziek. Dat maakt interviews soms lastig maar ik onderschrijf zeker niet dat rappers geen grote denkers zijn." Nauta van Trouw stelt dat de intelligentie per mc verschilt. "Er zijn genoeg rappers met wie je zonder enige moeite een interessant gesprek voert. Artiesten die nadenken over de maatschappij, menselijke verhoudingen en de muziekindustrie. Een reportage van een tournee geeft een beeld van iemands leefwijze, maar dat bestaan is niet per se heel interessant." Volkskrant-redacteur Van Gijssel gaat voor een deel mee in de redenering van Kuiper. "Maar gangsterrap bijvoorbeeld is niet automatisch onintelligent. De laatste plaat van Ice Cube vond ik erg goed."
Een gebrek aan inhoud bij mc’s is voor Kuiper niet de enige hobbel op weg naar een artikel over rap. "De rapwereld is een heel duidelijk afgebakende subcultuur met codes die iedereen overneemt. Iedereen praat ook hetzelfde, dus als je één artiest hebt gesproken zijn interviews met andere rappers voorspelbaar. Daarnaast heeft de Groene weinig medewerkers die over rapmuziek willen schrijven. Ik heb wel eens een aantal freelancers gevraagd om Pete Philly te volgen op tournee, maar dat vond niemand interessant." Bovendien kent de Groene een belezen doelgroep, die op zoek is naar originele artikelen. "Ons publiek is zeer goed geïnformeerd en leest de NRC en Volkskrant, kranten die bijna alles op het gebied van popmuziek hebben. Als de NRC een interview met Opgezwolle plaatst, kunnen wij er eigenlijk niets meer mee doen."
Freelancers
De NRC heeft echter niet altijd boven op de rapmuziek gezeten, erkent popredacteur Vinckx. "Enkele jaren geleden bestond er binnen de krant weinig kennis over hiphop en aanverwante culturen. We hadden het idee dat we een deel van de samenleving misten." De kunstredactie legde daarom contact met Saul van Stapele, die in 2002 met het boek ‘Van Brooklyn naar Breukelen’ twintig jaar Nederlandse hiphop op schrift stelde. Van Stapele levert als freelancer nu gemiddeld een recensie per week aan en schrijft soms achtergrondverhalen over rap. Vinckx is sinds september popredacteur en vaart sindsdien blind op het oordeel van Van Stapele. "Het idee voor een artikel komt vaak van Saul. Negen van de tien plannen zijn goed. Daarnaast telt bij mij de journalistiek meer dan muziek, bij freelancers is dat andersom. Die combinatie levert hele mooie verhalen op."
Ook Trouw leunt bij de rapverslaggeving op freelancers. "Die dragen onderwerpen aan, soms gestuurd door persdagen van platenmaatschappijen of de concertagenda, maar regelmatig ook naar eigen inzicht. Dat gebeurt meestal in een pop-vergadering. Als een artiest of nieuw album interessant genoeg is, wordt het vaak wel geplaatst. Ook doordat de medewerkers goed aanvoelen wat wel of niet geschikt is", zegt popredacteur Nauta.
Bij de Volkskrant overlegt kunstcoördinator Van Gijssel een keer in de drie weken met de poprecensenten. Een goede plaat kan rekenen op een bespreking in de krant. Het ochtendblad plaatste de eerste twee maanden van dit jaar recensies van het laatste album van Lupe Fiasco, een concert van C-mon and Kypski en het laatste optreden van Opgezwolle. In diezelfde periode publiceerde de krant een reportage over gangsterrap in Duitsland en een interview met Kubus & BangBang. Volgens Van Gijssel zijn de gespecialiseerde freelancers niet altijd de aangewezen personen om over rap te berichten. "Het is heel gezond als rap wordt beschreven door algemene popredacteuren. Die hebben meer afstand. Specifieke elementen van de cultuur zijn niet interessant voor onze doelgroep. De Volkskrant moet een breed publiek interesseren voor een kleine cultuur." Trouw voelt die opdracht ook. "Een rapper is eerder interessant voor een verhaal als hij een bredere blik op de wereld heeft. Dat maakt een interview namelijk boeiender voor lezers die minder met hiphop hebben of er weinig naar luisteren", zegt redacteur Nauta. "We hebben met enige regelmaat interviews met rappers vanwege een nieuw album of aankomende tournee, dus het hoeft niet altijd in een breder kader te passen. Wel gebeurt het dat redacteuren die bezig zijn met een thematisch verhaal een rapper bellen voor commentaar."
Groene-redacteur Kuiper onderschrijft de relevantie van afstand voor een journalist. "Leon Verdonschot heeft naar aanleiding van het incident met het ijsblokje een verhaal in de Groene geschreven over Lange Frans en Baas B. Hij maakte het artikel breder en ging ook in op het bioscooppubliek dat lawaai maakt tijdens een film. Door de afstand die Verdonschot heeft tot rap kan hij er met meer overzicht over schrijven. Veel presentatoren die rappers interviewen op televisie komen uit dezelfde subcultuur. Die missen die afstand waardoor artiesten maar weinig tegengas krijgen."
Het zwarte CNN
NRC-redacteur Vinckx vertrouwt dan op het inzicht van freelancer Van Stapele, ze bewaakt wel de richting van het artikel en het gehele aanbod van popmuziek op de kunstpagina. Vinckx wil meer verhalen over de relatie van muziek met het dagelijkse leven. "Ik vraag freelancers steeds om stukken waarin popmuziek en sociologie samenkomen. Ik heb laatst geschreven over de media en platenindustrie die Britney Spears zowel hebben opgebouwd als afgebrand. Ik wil meer artikelen waarin popmuziek staat voor iets dat breder is dan dat ene liedje. Daarom vind ik ook dat de aandacht voor rap verder moet gaan dan recensies. De maatschappelijke relevantie van muziek is iets dat we in de gaten houden en ook opduikt in de verhalen van Saul van Stapele. Hij is iemand die niet alleen over muziek schrijft", verklaart Vinckx. "We gaan niet aan de hand van Typhoon problemen analyseren, maar als hij een interessante kijk op de maatschappij heeft dan is de kans groot dat hij de krant haalt. Voor de keurige NRC vind ik dat we de goede kant op gaan."
Rapmuziek lijkt zich bij uitstek te lenen voor journalistiek waarin de samenleving aan bod komt. Chuck D. noemde hiphop ooit al het zwarte CNN, een medium dat een stem geeft aan een kansarme gemeenschap. "Dat speelde vooral in de begintijd, voordat rapmuziek een geldmachine werd", zegt Trouw-redacteur Nauta. "Natuurlijk zijn er ook nu nog wel rappers die hun betrokkenheid laten blijken in hun nummers. Maar dat zie je ook in andere genres, denk aan kritische rockbandjes of singer-songwriters die dingen aan de kaak stellen. Maatschappijkritiek maakt rap inderdaad interessant, maar niet per se interessanter dan andere muziek." Volkskrant-journalist Van Gijssel ziet het actieve burgerschap onder mc’s nu vooral in Afrika. "Ik vind hiphop in landen als Tanzania, Kenia en Senegal heel interessant. Afrikaanse rappers zijn altijd bezig met jongerenwerk. Dat doet me denken aan de jaren zeventig en tachtig in de Verenigde Staten. Artiesten waren toen heel erg bezig met politiek vergeleken met het fatalisme van de huidige rap. Ik hoop daar snel een verhaal over te maken. Zal de blingbling-cultuur bijvoorbeeld ook opkomen in Afrika?" In Amerika is rap volgens Van Gijssel over zijn hoogtepunt heen. "Dat kwam vorig jaar aan het licht, toen 50Cent en Kanye West op dezelfde dag hun album uitbrachten en streden om de hoogste verkoopcijfers, die dus uiteindelijk tegenvielen. Overigens geeft 50Cent waardeloze concerten. Er is echt een dooie aan het optreden die vooral flyers en gymschoenen uitdeelt. Eigenlijk zouden we de Amerikaanse underground iets meer moeten volgen maar we zijn een brede krant en het wordt al snel te specialistisch. Dat is jammer, want de VS is toch het oerland."
The Box
Door de ontwikkelingen op het internet hebben fans in Nederland sneller dan voorheen toegang tot de muziek van obscure artiesten uit de VS. Het web biedt ook voordelen aan (beginnende) artiesten, die sneller hun muziek kunnen delen en zonder een platenmaatschappij een wereldpubliek kunnen bereiken. Toen televisiezender The Box zich ook nog toelegde op zwarte muziek werd bovendien de drempel voor videoclips verlaagd. Steeds meer rappers kwamen de huiskamer binnen. Deze ontwikkelingen stuwden de opmars van de hiphop. Rappers kregen misschien ook wel meer ambitie, die niet altijd gelijke tred hield met hun kwaliteit. Heeft een groter aanbod van artiesten geleid tot een vervlakking, die het imago van rapmuziek beschadigt? Is het gemiddelde niveau gedaald omdat rappers sneller dan voorheen hun videoclip op televisie zagen verschijnen en hierdoor eerder tevreden waren? "Het is alleen maar goed dat ook beginnende artiesten dankzij zo´n zender en het internet een podium hebben", zegt Trouw-redacteur Nauta. "Het grote voordeel van internet is dat je als artiest niet met een redactie te maken hebt die je muziek wel of niet voor uitzending selecteert.
Sites als MySpace geven talent veel vrijheid. Uiteindelijk komt kwaliteit wel bovendrijven. Ik vraag me ook af of buitenstaanders wel naar The Box keken. De buitenwereld zal zijn beeld van rapmuziek vooral op hits baseren." Kuiper van de Groene ziet ook geen probleem. "Op lange termijn is het prima. Je krijgt een groter aanbod. Internet is een visvijver geworden waar platenmaatschappijen talent scouten." Ook Van Gijssel is niet bang dat de Nederlandse rapmuziek over de breedte aan kwaliteit inboet. Hij stelt tenslotte dat de hiphop van eigen bodem een hoopvolle toekomst tegemoet gaat. "Het internet is heel positief", zegt de Volkskrant-redacteur. "Ik was daarnaast de enige bij de krant die naar The Box keek. Ik heb ook een huilend afscheidsverhaal geschreven toen de zender ophield te bestaan. The Box zorgde voor een eigen Nederlandse clipcultuur in rap. Er zaten soms ook wel knullige video’s tussen maar dat is juist leuk. De Nederlandse rap is nog steeds artistiek hoogwaardig."
|
|
|
|
