Is het vandaag de dag gewoon om je saaie theatervoorstelling 'op te leuken' met een breakdancer hier en een dj'tje daar - in 1993, toen Marjorie Boston, Maarten van Hinte en Lucien Kembel de groep Made in de Shade oprichtten, was dat wel anders. Ze ondervonden veel weerstand van het traditionele theaterpubliek, dat niet zo zat te wachten op een theatergroep die zich bediende van allerlei hiphop-invloeden. Maar ze zetten door, en wisten jong publiek naar de theaters te lokken door hun onconventionele aanpak. Zo ook met hun nieuwe
voorstelling FUIST, waarmee ze deze maand het theater bestormen.
FUIST is een een bewerking van de theater klassieker Faust (Goethe). Het verhaal gaat over een man die zijn ziel aan de duivel verkoopt. Vierhonderd jaar geleden, toen Goethe het stuk schreef, was dat nog geen cliché. Past een oud stuk wel in de moderne stijl van het theather dat Shade normaliter produceert? Regisseur Maarten van Hinte vindt van wel: "Faust is dé oerlegende over goed en kwaad. Over hoe mensen gedreven door ambitie over de streep gaan. Bovendien spelen we niet Faust, we sampelen het. Een beetje zoals Wu-Tang Shaolin films gebruikt." Jeffrey Spalburg, een van de vaste acteurs bij Made In Da Shade, legt uit: "We gooien van alles in de mix. Het kunnen filmflarden zijn, samples, texten. Alles wat we associëren met ons onderwerp." Dat verschilt overigens niet veel met hoe Goethe zijn versie van Faust schreef. Het verhaal van Faust was een oude Europese legende, waar al eerder dingen over geschreven waren. Goethe baseerde zijn verhaal op een versie van Marlow. Net zoals Shade, schreef hij zonder een duidelijke structuur. Het oorspronkelijke theaterstuk bestaat dan ook niet uit scenes, maar uit een soort flarden die in elkaar overliepen. Maarten: "Hij schreef op gevoel, net zoals wij dat doen. Het wordt een soort remix."
Schrijven op gevoel is een belangrijk onderdeel van Shade's werkwijze. Het uitgangspunt is dat alle betrokkenen -in dit geval de drie acteurs en regisseur Maarten van Hinte- samen brainstormen over hoe het stuk eruit komt te zien. Er is dus van tevoren geen script, iedereen moet zijn eigen inbreng in het geheel hebben. Logisch dus dat Shade niet aan audities doet. De mensen die meedoen worden als vanzelf
bij elkaar gebracht omdat ze ieder op hun eigen manier iets met het concept te maken hebben.
Faust sampelen en hier een remix van maken; Made In Da Shade werkt vanuit een mindstate die veel overeenkomsten met hiphop heeft. Dat wil nog niet zeggen dat Shade hiphop-musicals maakt. Toch staan er bij FUIST wel degelijk mc's op het podium. Muzikanten hebben wel vaker de neiging spontaan aan het acteren te slaan. Iedereen herinnert zich vast nog de twijfelachtige prestaties van LL Cool J in Any given Sunday en Ice Cubes's onsterfelijke vertolking van een gekke kapper in Barber Shop. Kunnen we van Made In Da Shade dan ook zwakke acteerprestaties verwachten? Waarschijnlijk niet. Naast het feit dat de mc's in FUIST (Glen 'FIT' Faria, Jozef 'Juiceisdunaam' Klaase en Jeffrey Spalburg) alledrie acteerervaring hebben, wijst Maarten erop dat niet alle mc's talentloze egomaniakken zijn. "Die films met veel mc's erin zijn vaak ook geschréven door mc's. Mos Def, Queen Latifah, Ice T, dat zijn gewoon goede acteurs. En zelfs LL cool J kan na veel pijn en moeite inmiddels wel acteren."
Theater is echter niet de enige uitlaatklep van Made In Da Shade. Zo werkte
Shade Interactive onlangs aan een interactieve game, verder maakten Shade leden videoclips en werkten ze mee aan tv-programma's. Maarten: "We willen verhalen vertellen die aansluiten bij wanneer en hoe we leven. Dat hoeft niet alleen via theater te zijn, maar ook via muziek. Zo zoeken we nieuwe vormen die meer aansluiten bij deze tijd dan het traditionele theater."
Muziek vormt een belangrijke zijtak van Shade. De afgelopen tijd waren er via Shade releases van een bonte verzameling (hiphop) artiesten. Een aantal keren was dat een 12", zoals die van 'Personalities' met Terilekst, CIA en RFx, bij Diggydotcom en 'Diva'en 'Chicken out' van Senna en C-mon bij Mothership Connection. Ter promotie van FUIST werd de track 'YBM' (Young Black Males) op internet gezet. Voor de maxi-single productie Pussy Lounge, hebben Pete Philly & Perquisite een titeltrack gemaakt. Bij de grote productie van dit jaar, Scarfaced, gebaseerd op de gangster-klassieker Scarface, komt zelfs een hele soundtrack. Brian Elstak (verantwoordelijk voor alle Made In Da Shade muziekprojecten): "Scarface heeft veel mc's geinspireerd, misschien wel meer dan enig andere film. Iedereen kent het, dus kunnen veel mensen er weer een eigen draai eraan geven."
Wordt Scarfaced een succes? Een film overzetten naar het toneel is een riskante onderneming. Niet elk verhaal overleeft de reis van het witte doek naar de bühne. Brian geeft toe dat hier een zeker risico in zit: "Mensen hebben inderdaad altijd verwachtingen bij dit soort projecten. Zeker bij een klassieker als Scarface." Hoe dan ook, Scarfaced wordt wederom een 'shade-remix'. Geen klakkeloos vertaalde toneelversie, maar een geheel nieuw ding.
Shade trekt subsidie, met kapitein Balkenende aan het roer is er natuurlijk kans dat de geldkraan wordt dichtgedraaid in deze barre tijden. Maarten is niet bang voor onze Harry Potter. Harry betta recognize. Made in da Shade levert een essentiële bijdrage aan de Nederlandse cultuur: "Subsidie afkappen zou, in alle bescheidenheid, niet handig zijn. Er is een grote kloof tussen klassieke cultuur en die van jongeren. Scholen gaan naar voorstellingen en vervolgens gooien die leerlingen shit op acteurs. Er zijn maar weinig groepen die op een concrete manier iets nieuws doen. Maar als we minder geld krijgen, gaan we toch gewoon door. We moeten wel." Da Shade blijft na tien jaar nog steeds strijdbaar - op naar de volgende tien.
Tekst: Robin van den Berg
Foto's: Made in the Shade
|
